:format(webp))
Shamonda-like virus bij koeien: symptomen & preventie
Het Shamonda-achtige virus is recent vastgesteld bij runderen in Europa. Het zorgt voor acute klachten zoals koorts, diarree en een forse val in de melkproductie. Bij drachtige koeien kan het infecteren leiden tot verwerpen (abortus) of de geboorte van misvormde kalveren. Aangezien er momenteel nog geen vaccin voorhanden is, focust de preventie zich volledig op een strikte biosecurity en een doeltreffende bestrijding van knutten.
:format(webp)){kind=icon}
Wat is het Shamonda-like virus?
De ziekteverwekker van dit virus behoort tot het geslacht Orthobunyavirus en is nauw verwant met het Simbu-serotype. Het virus is recent vastgesteld in onze buurlanden, waaronder Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Nederland.
Net als het gekende Schmallenbergvirus wordt deze ziekteverwekker overgedragen door knutten (Culicoides-soorten), kleine stekende mugjes. Wanneer het knuttenseizoen piekt tijdens warme en vochtige periodes, neemt de infectiedruk op het vee sterk toe. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat het virus rechtstreeks van koe op koe overgedragen wordt. Bovendien is er evenmin aangetoond dat het virus gevaarlijk zou zijn voor de mens.
Hoe verspreidt het Shamonda-like virus zich?
Bij het Schmallenbergvirus verloopt de verspreiding via insecten. De precieze overdracht van het Shamonda-achtige virus wordt momenteel nog volop onderzocht.
Knutten zijn dezelfde mugjes die ook andere gekende virale aandoeningen overbrengen, zoals blauwtong of epizoötische hemorragische ziekte (EHD). Ze vermeerderen zich razendsnel in stilstaand water, modder en mest. Wanneer een besmette knut een koe prikt, komt het virus rechtstreeks in de bloedbaan terecht.
Factoren die het risico op verspreiding verhogen:
- Uitzonderlijke hittegolven
- Vochtige broedplaatsen nabij de weide of stal
- Open, slecht geventileerde stallen tijdens de schemering
Naast insectenbeten wordt de ziekteverwekker ook verticaal overgedragen van de drachtige koe op haar foetus.
:format(webp))
Symptomen van het Shamonda-like virus bij koeien
Het verloop van de infectie bestaat uit twee duidelijke fasen:
- Acute fase: Bij volwassen runderen ontstaan de klachten voornamelijk tijdens het knutten- en vliegenseizoen. Deze symptomen houden doorgaans 14 tot 21 dagen aan.
- Aangeboren fase: Wanneer een drachtige koe besmet raakt en nog geen afweerstoffen heeft opgebouwd, dringt het virus door tot het zenuwstelsel van het ongeboren kalf. Dit kan leiden tot verwerpen (abortus), doodgeboorte of ernstige misvormingen, zoals vergroeide of stijve pootjes bij het kalf.
:format(webp))
- Watery diarrhea
- Sudden, high fever
- Sudden and significant drop in milk production
- Reduced appetite
- Lethargy and general weakness
Diagnose en bescherming
Bij twijfel over een mogelijke besmetting is het belangrijk om snel te handelen en de ziekteverwekker te laten vaststellen:
- Bij levende runderen: De dierenarts neemt zo snel mogelijk bloed- en serumstalen af. Dit gebeurt het best zodra de koe koorts vertoont of wanneer de melkproductie plots valt.
- Bij verwerpen: De dierenarts neemt weefselstalen van het verworpen kalf (uit de hersenen, de milt of het borstholtevocht).
- Uitsluiten van andere aandoeningen: Merkt u misvormde kalveren op? Dan moet de dierenarts eerst uitsluiten dat er geen andere kiemen op het bedrijf circuleren die gelijkaardige symptomen veroorzaken.
Het is helaas onmogelijk om alle steekinsecten op en rond het bedrijf volledig uit te roeien. Wel kunt u gerichte maatregelen nemen om de koeien zo goed mogelijk tegen insecten te beschermen.
4 maatregelen tegen het Shamonda-like virus bij koeien
Er is nog geen vaccin of medicijn beschikbaar tegen dit virus. Blijf daarom extra alert: een golf van verwerpingen en misvormde kalveren verschijnt vaak pas in de winter, maanden nadat de knutten actief waren. Meld afwijkingen altijd direct bij uw dierenarts om andere ernstige aandoeningen (zoals brucellose) uit te sluiten.:format(webp))
Pak knutten aan bij de bron
Knutten leggen hun eitjes in stilstaand water of modderige gebieden. Verwijder of reinig potentiële broedplekken.:format(webp))
Gebruik insectenbestrijdingsmiddelen
Behandel de dieren of stallen met toegelaten middelen tegen stekende insecten zoals insecticiden of anti-knut sprays om de populatie op het bedrijf te verkleinen.:format(webp))
Zorg voor goede stalventilatie
Een sterke luchtstroom in de stallen voorkomt dat knutten zich kunnen nestelen. Gebruik ventilatoren en installeer fijne gaasnetten op ramen en deuren om de knutten weg te houden van de dieren.:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
